Antibiyotiğin yan etkileri nasıl azaltılır?

Antibiyotikler, bakteriyel enfeksiyonları tedavi etmek için kullanılan ilaçlardır. Ancak, her ilaç gibi antibiyotiklerin de potansiyel yan etkileri olabilir. Antibiyotiklerin yan etkileri, kullanılan ilaca, doza ve kişinin vücut yapısına bağlı olarak değişebilir. İşte antibiyotiklerin yaygın yan etkileri arasında bulunan bazıları:

Mide rahatsızlıkları: Antibiyotikler, mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, ishal veya kabızlık gibi sindirim sistemi rahatsızlıklarına neden olabilir.

Alerjik reaksiyonlar: Bazı kişiler antibiyotiklere alerjik reaksiyon gösterebilir. Bu reaksiyonlar kaşıntı, deride döküntü, yüzde şişlik veya nefes almada zorluk gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Ciddi durumlarda, anafilaksi adı verilen hayati tehlike oluşturan bir alerjik reaksiyon gelişebilir.

Mantar enfeksiyonları: Antibiyotikler, vücuttaki yararlı bakterilerin öldürülmesine neden olarak mantar enfeksiyonlarının gelişmesine yol açabilir. Özellikle ağızda, genital bölgede veya sindirim sisteminde mantar enfeksiyonları oluşabilir.

Diğer yan etkiler: Antibiyotiklerin kullanımıyla birlikte baş ağrısı, baş dönmesi, uyku düzeninde değişiklikler, cilt döküntüleri, kas veya eklem ağrıları gibi diğer yan etkiler de ortaya çıkabilir. Bazı antibiyotikler, nadir durumlarda böbrek veya karaciğer fonksiyonlarında geçici bir bozulmaya neden olabilir.

Antibiyotiğin yan etkilerini azaltmanın yolları

Probiyotik takviyesi almak

Antibiyotikler sadece hastalığa neden olan bakterileri öldürmekle kalmıyor, bununla beraber sindirim sisteminin sağlıklı bir şekilde çalışmasını sağlayan yararlı bakterileri, yani probiyotikleri de öldürüyor. Amerikan Aile Hekimliği tarafından yapılan bir çalışmaya göre antibiyotik kullanımından 72 saat önce probiyotik takviyesi almak, antibiyotiklerin neden olduğu ishali engelliyor. Yoğurt ve kefir gibi fermente gıdalarda bulunan probiyotikler aynı zamanda mantar enfeksiyonlarını da kesmeye yardımcı olabiliyor. 

Bitki çayı içmek

Antibiyotik kullanımının doğurduğu mide bulantısını geçirmek ve mideyi yatıştırmak için zencefil çayı içmek oldukça mantıklı. Ahududu yaprağı çayı içmek ise ishal şikayetinden kurtulmaya yardımcı oluyor. Öte yandan fazla miktarda kafein ya da siyah çay tüketimi, antibiyotiğin bulantı ve ishal gibi yan etkilerini artırabiliyor.

Alkolden uzak durmak

Alkol almak, antibiyotik kullanımı sırasında yapılmaması gereken bir diğer önemli şey. Alkol bütün antibiyotiklerle etkileşime girmese ve ilacın etkisini azaltmasa da kişinin enerjisini azaltarak hastalıkla mücadelesini olumsuz etkiliyor. Dolayısıyla iyileşme sürecini yavaşlatıyor. Öte yandan antibiyotiğin neden olduğu mide bulantısı, kusma, baş dönmesi gibi yan etkileri iki katına çıkarabiliyor. Bununla birlikte bazı antibiyotiklerin alkolle direkt olarak etkileşime girerek baş ağrısı, kusma ve çarpıntıya neden olduğu unutulmamalı.

Devedikeni takviyesi kullanmak

Antibiyotikler kullanılan ilaçları yıkmaktan sorumlu olan karaciğere de zarar verebiliyor. Devedikeninin, karaciğeri koruyucu antioksidan etkilere sahip olduğuna inanılıyor. Kapsül, tablet, toz ve sıvı özütü olarak satılan devedikeni, karaciğer için yararlı olsa da mide rahatsızlığına neden olma riski bulunduğundan halihazırda mide ve bağırsak problemleriyle mücadele edenler kullanımından kaçınmalı. Devedikeni ayrıca östrojen üretimini uyarabiliyor. Bu yüzden meme, rahim ya da yumurtalık kanseri olanların veya rahminde miyom bulunanların da devedikeninden uzak durmaları gerekiyor.

Yan etkiler kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve çoğu durumda hafif ve geçici olabilir. Ancak herhangi bir yan etki hissederseniz veya endişeleriniz varsa, doktorunuza başvurmanız önemlidir. Doktorunuz, uygun tedavi yöntemlerini ve antibiyotik seçeneklerini sizin için değerlendirecektir.