HIV’in önlenmesi için umut verici bir aşı denemesi
HIV, dünya çapında 38 milyondan fazla insanın yaşadığı ve her yıl yaklaşık 690 bin insanın ölümüne neden olan bir virüstür. HIV, bağışıklık sistemini zayıflatır ve vücudu diğer enfeksiyonlara ve kanserlere karşı savunmasız bırakır. HIV ile yaşayan insanlar, antiretroviral tedavi (ART) adı verilen ilaçlarla virüsü kontrol altında tutabilirler, ancak bu ilaçlar HIV’i tamamen yok etmezler ve yan etkilere neden olabilirler. Bu nedenle, HIV’in önlenmesi için güvenli ve etkili bir aşı geliştirmek, küresel sağlık için büyük bir önceliktir.
Şimdiye kadar, HIV aşısı geliştirmek için yapılan birçok deneme başarısız oldu veya çok sınırlı koruma sağladı. Bunun nedeni, HIV’in çok çeşitli türleri olması ve virüsün sürekli olarak mutasyona uğramasıdır. Bu da, bağışıklık sistemini kandırarak veya kaçarak virüse karşı etkili bir savunma oluşturmayı zorlaştırır.
Ancak yeni bir aşı adayı, HIV’in önlenmesi için yeni bir umut vaat ediyor. Bu aşı, VIR-1388 olarak bilinen ve vücuda HIV’e karşı bağışıklık tepkisi oluşturmak için talimat veren yeni bir teknoloji kullanıyor. Bu teknoloji, sitomegalovirüs (CMV) adı verilen başka bir virüsün zayıflatılmış bir versiyonunu kullanıyor. CMV, dünya nüfusunun çoğunda bulunan ve çoğu zaman hiçbir belirti göstermeyen yaygın bir virüstür. CMV, vücutta ömür boyu kalabiliyor ve bu da aşının uzun süre etkili olmasını sağlayabilir.
VIR-1388 aşısı, CMV’nin içine HIV ile ilgili bazı genetik materyaller yerleştirilerek oluşturulmuştur. Bu materyaller, bağışıklık sistemine HIV’i tanıyabilen ve virüsün kronik enfeksiyon oluşturmasını önlemek için bir bağışıklık tepkisi sinyali verebilen T hücreleri üretme talimatını verir. T hücreleri, bağışıklık sisteminin önemli bir parçasıdır ve vücudun enfeksiyonlarla savaşmasına yardımcı olurlar.
VIR-1388 aşısının insanlar üzerinde test edilmesi, ABD ve Güney Afrika’da başladı. Bu çalışma, Ulusal Sağlık Enstitüleri’nin (NIH) bir parçası olan Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü (NIAID) tarafından destekleniyor. NIAID, 2004 yılından beri bu aşı konseptinin geliştirilmesine katkıda bulunuyor. Ayrıca, Bill & Melinda Gates Vakfı ve Vir Biyoteknoloji de bu çalışmaya fon sağlıyor. Çalışma, NIAID tarafından finanse edilen HIV Aşı Denemeleri Ağı (HVTN) aracılığıyla yürütülüyor.
Çalışma, ABD’de altı ve Güney Afrika’da dört tesiste gerçekleştirilecek ve 95 HIV negatif katılımcıyı kaydedecek. Katılımcılara rastgele olarak farklı dozlarda aşı veya plasebo verilecek. Çalışmanın amacı, aşının güvenliği ve HIV’e karşı bağışıklık tepkisi oluşturma yeteneğini değerlendirmektir. İlk sonuçların 2024’ün sonlarında alınması bekleniyor. Katılımcılar isteğe bağlı olarak üç yıl boyunca takip edilecek.
Bu çalışma, HIV aşısı geliştirmek için yeni bir yaklaşım sunuyor. Eğer başarılı olursa, bu aşı konsepti, dünya çapında milyonlarca insanın hayatını kurtarabilir. Bu çalışmanın daha fazla bilgisine [buradan] ulaşabilirsiniz.
