Alzheimer hastalığının önlenmesinde ve tedavisinde bağışıklık sisteminin rolü
Alzheimer hastalığı, hafıza kaybı da dahil olmak üzere bilişsel gerileme ile karakterize nörodejeneratif bir hastalıktır. Bu hastalıkta beyinde beta-amiloid adı verilen protein kümeleri birikir ve sinir hücrelerinin işlevini bozar. Beta-amiloid plakların hastalığın ilerlemesinde önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. Ancak, bu plakların oluşumunu ve birikimini yavaşlatan veya önleyen bağışıklık sistemi mekanizmaları henüz tam olarak anlaşılamamıştır.
St. Jude Çocuk Araştırma Hastanesi’nden bilim insanları, Alzheimer hastalığının bir fare modelinde beta-amiloid plaklarını temizlemeye yardımcı olan bir bağışıklık hücresi alt kümesini ve bununla ilişkili moleküler sinyalleri keşfettiler. Bu keşif, Alzheimer hastalığının tedavisine yönelik yeni stratejiler geliştirmek için umut verici bir yol açabilir. Araştırmanın sonuçları Nature Immunology dergisinde yayınlandı.
Araştırmanın yazarlarından Jordy Saravia, Ph.D., “Bağışıklık sisteminin enfeksiyonlara karşı savunmada rol oynadığını biliyoruz, ancak nörodejeneratif hastalıklarda da önemli olduğunu gösteriyoruz” dedi. “Alzheimer hastalığı modelinde koruyucu olan bir bağışıklık hücresi iletişim eksenini ortaya çıkardık.”
Bu bağışıklık hücreleri, mikroglia ve CD8 + T hücreleri olarak adlandırılır. Mikroglia, beyindeki bağışıklık hücreleridir ve beta-amiloid plaklarını fagositoz yoluyla yutarak temizlerler. CD8 + T hücreleri ise kan dolaşımında bulunan ve enfekte veya kanserli hücreleri öldürebilen bağışıklık hücreleridir. Bilim insanları, CD8 + T hücrelerinin Alzheimer hastalığına karşı koruyucu bir rol oynadığını ve mikroglia ile etkileşerek onların beta-amiloid plaklarını temizleme kapasitesini artırdığını buldular.
Bu etkileşim, iki yüzey proteini aracılığıyla gerçekleşir: CXCR6 ve CXCL16. CXCR6, CD8 + T hücrelerinin yüzeyinde bulunan bir reseptördür. CXCL16 ise mikroglia tarafından salgılanan bir kimyasaldır. CXCR6 ve CXCL16 birbirine bağlanarak iki hücre arasında bilgi alışverişi sağlar. Bu bilgi alışverişi, CD8 + T hücrelerinin mikroglia’yı aktive etmesine ve beta-amiloid plaklarını daha etkili bir şekilde yutmasına yardımcı olur.
Araştırmanın ortak yazarlarından Wei Su, Ph.D., “Bu çalışma, CD8 + T hücrelerinin Alzheimer hastalığının bir fare modelinde koruyucu olabileceğini gösteren ilk çalışmadır” dedi. “Bu çalışmayı genişleterek nörodejeneratif hastalıklara etkili bir müdahale bulmak için yeni yollar arayabiliriz.”
Araştırmanın sorumlu yazarlarından Hongbo Chi, Ph.D., “Alzheimer hastalığının patogenezine karşı koruyucu bir rol oynayabilecek CD8 + T hücrelerini tanımladık, ancak bu hücrelerin de hastalığı kötüleştirebileceğine dair kanıtlar da var” dedi. “Bu nedenle, bu hastalığın sonuçlarını iyileştirmek için bu karmaşık nöro-bağışıklık etkileşimlerini daha iyi anlamamız gerekiyor.”
Alzheimer hastalığı, dünya çapında 50 milyondan fazla insanı etkileyen ve henüz etkili bir tedavisi olmayan ciddi bir sağlık sorunudur. Bu çalışma, Alzheimer hastalığının nedenlerini ve mekanizmalarını aydınlatmak için önemli bir adım atıyor ve bağışıklık sisteminin bu hastalığın önlenmesi ve tedavisinde potansiyel bir hedef olduğunu gösteriyor.
