Genetik, bazı bireylerin neden hiçbir zaman COVID-19 semptomları göstermediğini açıklıyor

COVID-19 hastalığına yakalandığı halde belirti göstermeyenler insanlar var mı diye hiç düşündünüz mü? Bugün Nature dergisinde yayınlanan bir araştırma, insanların genlerindeki farklılıkların bazılarının COVID-19’a yakalanınca hiç hasta olmamalarını sağladığını ortaya koydu. Bu araştırmaya göre, bu gen farklılığına sahip olanlar virüsü kapmalarına rağmen hiçbir belirti göstermiyorlar. Bu önemli buluşu yapanlar, ABD’de North Carolina Üniversitesi’nden Danillo Augusto, California Üniversitesi’nden Jill Hollenbach ve Avustralya’da La Trobe Üniversitesi’nden Stephanie Gras.

Araştırma, HLA adı verilen bir grup gene odaklanıyor. Bu HLA genleri, vücudumuzun savunma sisteminin sağlıklı hücreleri tanımasına ve virüs veya bakteri bulaşmış hücreleri ayırmasına yardımcı olan proteinleri üretiyor. HLA sistemi, savunma sistemi için çok önemli ve her insanda biraz farklı. HLA’ların virüslere karşı savaşmada önemli bir rol oynadığı için araştırmacılar, COVID-19 virüsünden bizi daha çok koruyan veya daha çok etkileyen belirli HLA tipleri olup olmadığını merak ettiler.

Hollenbach, pandeminin başladığı zamandan beri veri toplamakla uğraştı. Önce, 29.947 kişiye COVID-19 belirtilerini soran bir telefon uygulaması kullandı ve 1.428 kişinin virüse yakalandığını öğrendi. Bu kişilerin DNA’ları daha önce incelenmişti ve HLA genlerine bakıldı. Araştırmacılar, HLA-B*15:01 adlı bir gen farklılığına sahip olanların virüse yakalandıklarında hiç hasta olmadıklarını buldular. Bu gen farklılığı insanların yaklaşık yüzde 10’unda var. Yani bu kişiler virüsten kaçamasa da hastalığı atlatmış oluyorlar.

Hollenbach "Savunma sistemlerinin çok hızlı ve güçlü çalıştığını ve virüsü hiçbir belirti vermeden yok ettiğini düşündük.

HLA proteinleri, savunma sisteminin hücrelerine virüsün parçalarını gösterir. Araştırma, HLA-B*15:01’e sahip olan ve daha önce kan bağışında bulunan kişilerden alınan hücreleri kullandı. Sonuçlar, bu kişilerin COVID-19 virüsünün belirli bir parçasına karşı savunma hafızası geliştirdiklerini gösterdi. Bu kişiler daha önce COVID-19 virüsüyle karşılaşmamışlardı ama başka virüslere maruz kalmışlardı ve COVID-19 virüsünden bir parçaya karşı savunma hafızası oluşturmuşlardı. Savunma hafızaları sayesinde çok daha hızlı tepki verebiliyorlar ve bu da bu kişilerin neden hiç hasta olmadıklarını açıklıyor. Ama bu kişilerin COVID-19 virüsüne hiç maruz kalmadan nasıl savunma hafızası geliştirdikleri hala bilinmiyor.

Augusto “Diğer koronavirüs türlerinin yıllardır soğuk algınlığına neden olduğunu biliyoruz. Bu kişilerin geçmişte bu koronavirüslere maruz kaldıklarını ve özellikle HLA-B*15:01’e sahip olanların COVID-19 virüsüyle enfekte olmuş hücreleri çok hızlı öldürebildiklerini düşündük. Bu, kötü adamlar kıyafet değiştirse bile askerlerin onları ayakkabılarından veya belki kollarındaki dövmelerden tanıyabilmesi gibi. Savunma hafızamız bizi sağlıklı tutmak için böyle çalışıyor” dedi.

Araştırma, tüm koronavirüslerin DNA dizilerini inceledikten sonra, COVID-19 virüsünün bu parçasının, daha önceki diğer koronavirüslerden gelen parçalara çok benzediğini buldu. Araştırma, pandemiden önce alınan hücrelerin, kristal yapılarını ve bağlanma güçlerini ölçerek, geçmişteki koronavirüslerden ve COVID-19 virüsünden gelen parçaları aynı şekilde tanıyabildiğini gösterdi. Bu da bu kişilerin önceki koronavirüsler için savunma hafızası oluşturdukları anlamına geliyor, ancak bu hafıza COVID-19 virüsüne karşı da işe yarıyor.