Herbisitlerin ergen beyin fonksiyonları üzerindeki etkisi
Herbisitler, bitkileri öldürmek veya büyümelerini engellemek için kullanılan kimyasal maddelerdir. Tarım, ev ve endüstri alanlarında yaygın olarak kullanılırlar. Ancak herbisitlerin insan sağlığı üzerindeki etkileri tam olarak bilinmemektedir. Son zamanlarda yapılan bir araştırma, en çok kullanılan iki herbisitin (glifosat ve 2,4-D) ergenlerin beyin fonksiyonlarını olumsuz yönde etkilediğini ortaya çıkardı.
Araştırma, California San Diego Üniversitesi Herbert Wertheim Halk Sağlığı ve İnsan Uzun Ömür Bilimi Okulu’ndan araştırmacılar tarafından yürütüldü. Araştırmacılar, Ekvador’un Pedro Moncayo tarım ilçesinde yaşayan 11-17 yaş arası 519 ergenin idrar örneklerini toplayarak herbisit ve böcek kovucu seviyelerini ölçtüler. Ayrıca ergenlerin dikkat, hafıza, dil, görsel-uzamsal işleme ve sosyal algı gibi beş farklı beyin fonksiyonunu test ettiler.
Araştırmanın sonuçları Çevre Sağlığı Perspektifleri dergisinin 11 Ekim 2023 tarihli sayısında yayınlandı. Sonuçlara göre:
- Katılımcıların yüzde 98’inde glifosat tespit edildi. Glifosat, mısır ve soya gibi genetiği değiştirilmiş mahsullerde ve yerleşim yerlerinde bitki örtüsü kontrolü için kullanılan en yaygın herbisittir.
- Katılımcıların yüzde 66’sında 2,4-D tespit edildi. 2,4-D, çimler, su alanları ve tarımsal ürünlerde kullanılan geniş yapraklı bir herbisittir.
- İdrardaki 2,4-D seviyesi, dikkat, hafıza ve dil gibi beyin fonksiyonlarında düşük performansla ilişkili bulundu.
- İdrardaki glifosat seviyesi, yalnızca duyguları tanıma yeteneğini ölçen sosyal algı testinde düşük puanlarla ilişkili bulundu.
- İdrardaki böcek kovucu DEET seviyesi, beyin fonksiyonlarıyla ilişkili bulunmadı.
Araştırmanın kıdemli yazarı Jose Ricardo Suarez, herbisitlere maruz kalmanın ergenlik gibi önemli bir gelişim döneminde beyin sağlığını nasıl etkileyebileceğini araştırmanın önemine dikkat çekti. Suarez, “Ergenlerde ve genç yetişkinlerde birçok kronik hastalık ve zihinsel sağlık bozuklukları son yirmi yılda dünya çapında arttı ve çevredeki nörotoksik kirletici maddelere maruz kalma bu artışın bir kısmını açıklayabilir” dedi.
Araştırmanın ilk yazarı Briana Chronister ise herbisit kullanımının hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde yaygın olduğunu ve bu nedenle çocukların ve yetişkinlerin maruz kalma riskinin yüksek olduğunu belirtti. Chronister, “Ne yazık ki bu kimyasalların çoğunun güvenliği ve insanlar üzerindeki uzun vadeli etkileri hakkında çok az şey biliniyor. Etkiyi hayatın her aşamasında anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyacımız var” dedi.
Araştırmacılar, herbisitlere maruz kalmanın beyin fonksiyonları üzerindeki etkilerinin mekanizmasını ve herbisitlerin diğer çevresel ve genetik faktörlerle nasıl etkileştiğini belirlemek için daha fazla çalışma yapılması gerektiğini vurguladılar. Ayrıca, herbisit kullanımının azaltılması ve alternatif yöntemlerin geliştirilmesi için politika yapıcılar, endüstri ve toplum ile işbirliği yapılması gerektiğini savundular.
