Plastiklerdeki gizli tehlike: Endokrin bozucu kimyasallar ve kalp sağlığı
Plastik ürünlerde ve çevremizde bulunan bazı kimyasallar, kalp ve damar hastalıkları denen ve dünyada en çok ölüme yol açan hastalıklarla ilgili olabilir. Bu hastalıklar, kalp veya damarların tıkanmasına veya daralmasına neden olan plak adı verilen bir madde birikmesiyle oluşur. Bu hastalıkları önlemek veya tedavi etmek için sağlıklı yaşamak, ilaç kullanmak veya ameliyat olmak gerekebilir.
Kaliforniya Üniversitesi’nden bir bilim insanı, bu kimyasalların kalp ve damar hastalıklarıyla nasıl bağlantılı olduğunu araştırmak için büyük bir ödül kazandı. Bu kimyasallar, vücudumuzdaki hormonlara benzer veya onları etkiler. Bu da üreme, bağışıklık ve sinir sistemlerimizi bozabilir. Ayrıca kansere de yol açabilir. Bu kimyasallara endokrin bozucu kimyasallar veya EDC’ler denir.
Bu bilim insanının adı Changcheng Zhou’dur. Zhou, EDC’lerin genlerimizle nasıl etkileşime girdiğini ve bunun kalp ve damar hastalıkları riskini nasıl artırdığını inceleyecek. Genler, vücudumuzun nasıl çalıştığını belirleyen DNA parçalarıdır. Zhou, EDC’lerin hücrelerimizdeki bir sensörü aktive ederek plak birikmesine neden olabileceğini buldu. Bu sensörün adı pregnan X reseptörü veya PXR’dir.
Zhou, fareler üzerinde deneyler yapacak. Farelerin kanındaki kolesterol ve seramid adlı yağları ölçecek. Bunlar plak oluşumunda rol oynayabilir. Zhou, EDC’lere maruz kalan erkek farelerin yavrularının da kalp ve damar hastalıklarına daha yatkın olup olmadığını görmek istiyor. Zhou’nun araştırması, bu hastalıkları önlemek veya tedavi etmek için yeni bir yol bulmaya yardımcı olabilir.
Zhou’nun laboratuvarı, PXR’nin kalp ve damar hastalıklarıyla ilgili olduğunu ilk keşfeden laboratuvardır. Ayrıca, plastiklerde ve ev ürünlerinde bulunan bazı EDC’lerin PXR’yi etkileyerek plak birikmesini artırdığını göstermiştir. Zhou’nun bilimsel eğitimi ve deneyimi, bu konuda yenilikçi ve etkili araştırmalar yapmasını sağlar.
