''Tütünü en çok sosyo ekonomik düzeyi düşük ülkelerdeki insanlar kullanıyor''
İstanbul Harbiye’deki Divan İstanbul Otel’de Sağlığa Evet Derneği tarafından gerçekleştirilen "Tütün Kontrolü Stratejisi Olarak Tütün Vergilendirmesi” başlıklı basın toplantısı düzenlendi. Toplantıda Sağlığa Evet Derneği Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı ile Ekonomist Prof. Dr. Hurşit Güneş ve Sağlığa Evet Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Tanzer Gezer sunum yaptı.
Prof. Dr. Elif Dağlı, “Dünden Bugüne Tütün ve Kontrolü” başlıklı sunumuyla Türkiye’de tütün ve tütün ürünlerinin kullanım oranlarının geçmişten günümüze artış gösterdiğini ve buna bağlı olarak da Akciğer kanserinde de doğru orantıda bir artış olduğunu ifade etti.
Prof. Dağlı, tütün kullanıcılarının yüzde 80’inin ekonomik düzeyi düşük ve orta olan ülkelerde olduğunu kaydetti. Dünyada 1,3 milyar kişinin sigara kullandığını da aktaran Dağlı erişkin erkeklerin yüzde 36,7’sinin tütün kullandığını belirtti.
''21.yy’da 1 milyar kişiyi öldürecek''
Prof. Dr. Elif Dağlı, tütün ürünlerinin insan sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Dağlı her yıl akciğer hastalıklarında artış yaşandığını belirtti. Sigara kullanıcılarının büyük oranda erkek olduğunu, ancak ilerleyen yıllarda kadınlarda da sigara kullanım oranının artış gösterdiğini aktarda. Dağlı konuşmasında, sigaranın 20. yy’da 100 milyon kişiyi öldürdüğünü ve bu sayının 21.yy’da 1 milyara çıkabileceğini belirtti. Ayrıca tütünün her yıl 1,2 milyonu pasif etkilenimden olmak üzere 8 milyon kişinin ölümüne yol açtığını da sözlerine ekledi.
''Nargile tütünlerinin yalnızca yüzde 1'i denetleniyor''
Prof. Dr. Elif Dağlı, sigara ve nargile ihracatında da artış olduğunu ve kapalı alanlarda sigara ve nargile satışındaki ihlallerin mevzuata uygun olmadığına dikkat çekti. Dağlı, kanuna göre tütün ürünleri, çocukların göz hizasında satılmaması gerektiğini ancak Türkiye’deki satış noktalarının yüzde 99’unda bunun ihlal edildiğini ifade etti. Dağlı sunumunda "Sigara satışı artıyor. Nasıl satılacağına dair yönetmelikler var. Yönetmeliğe rağmen Mentol, Puff Bar gibi ürünler çıkarttılar. Artık her şey kontrolden çıktı. Bu son derece tehlikeli. Puff Bar Türkiye'de yasal değil. Bunlar denetimli girmiyor, vergilendirilmiyor. Bunların hepsi kaçak. Ülkemizdeki nargile tütünlerinin yalnızca yüzde 1'i denetleniyor. Sağlımız için önlem alınmalı" dedi.
Sigarayla mücadelede fiyat artışı etkili olur
Ekonomist ve siyasetçi Prof. Dr. Hurşit Güneş ise, “Tütünün Vergilendirilmesi” başlıklı sunumunda, tütün ve tütün ürünlerinin vergilendirilmesi ile sigara kullanımının azaltılabileceğini ön gördüklerini ve bu alanda yapılan çalışmaya göre, sigara fiyatlarının yüksek olduğu ülkelerde, kullanımın da aynı oranda düştüğünün gözlemlendiğini aktardı.
Güneş "Batı ülkelerinde sigaranın daha az içildiğini, gelişmemiş ülkelerde çok içildiğini biliyoruz. Türkiye'de ve gelişmemiş ülkelerde sigarayla mücadele nasıl? Fiyatlarını yükselterek. Peki içenler kim? Genellikle alt gelir grupları ve alt eğitim grupları daha çok içiyor. Sigara kullanımı gelir dağılımını bozuyor. Bu konuda literatürde çok sayıda araştırma var. İktisatçıların, sağlıkçıların araştırmaları var. Bütün bunların ışığında görüyoruz ki sigara fiyatları sanılanın aksine Türkiye'de çok daha ucuz" dedi.
