Sabah çalan alarmı ertelemek uyanma sürecini destekliyor
Sabah alarm çaldığında yataktan kalkmak istemeyenler için iyi haber: Erteleme düğmesini kullanmanın uyku ve bilişsel süreçler üzerinde olumsuz etkileri yoktur. Hatta düzenli olarak erteleyenler için uyanma sürecini kolaylaştırabilir. Bu, Stockholm Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nün yeni araştırmasının sonucudur.
Erteleme düğmesi, çalar saatlerde ve cep telefonlarında uzun zamandır bulunan bir işlevdir. Ancak bu işlevin uyku kalitesini bozduğu ve beynin uyanma yeteneğini azalttığı sıklıkla iddia edilir. Bu iddiaların arkasında bilimsel bir kanıt olup olmadığını merak eden araştırmacılar, ertelemenin ne kadar yaygın olduğunu ve bu davranışın uyku, uykululuk, ruh hali ve bilişsel yetenekler üzerinde ne gibi etkileri olduğunu incelediler.
Araştırmanın ilk aşamasında, 1732 kişiye sabah alışkanlıklarıyla ilgili sorular soruldu. Katılımcıların çoğu alarm çaldığında yataktan kalkamayacak kadar yorgun hissettiklerini ve ertelemeyi düzenli olarak kullandıklarını bildirdiler. Bu davranış özellikle genç yetişkinler ve akşam insanları arasında yaygındı.
Araştırmanın ikinci aşamasında ise, erteleme alışkanlığı olan 31 kişi uyku laboratuvarında iki gece geçirdi. Sabahlardan birinde alarm çaldığında hemen kalkmaları istendi, diğerinde ise 30 dakika boyunca ertelemelerine izin verildi. Ertelemenin uyku ve uyanıklık üzerindeki etkileri ölçüldü.
Araştırmacılar, ertelemenin gece uykusu veya uyku ataleti üzerinde olumsuz bir etkisi olmadığını buldular. Aksine, erteleyenlerin derin uykudan uyanma olasılıkları azaldı ve uyandıklarında daha hızlı düşünebildiler. Ertelemenin ruh hali, uykululuk veya tükürükteki kortizol miktarı üzerinde ise net bir etkisi görülmedi.
Araştırmanın baş yazarı Tina Sundelin, bu sonuçların yalnızca düzenli olarak erteleyen ve her alarmdan sonra uykuya geri dönmeyi kolay bulan kişiler için geçerli olduğunu belirtiyor. Ertelemenin herkese göre olmadığını söylüyor.
Bu araştırma, erteleme düğmesinin uyku ve biliş üzerinde zararlı olmadığını gösteriyor. Hatta bazı durumlarda faydalı bile olabilir. Yani sabah alarm çaldığında yataktan kalkmak istemiyorsanız, kendinizi suçlu hissetmenize gerek yok. Biraz daha uyumak size iyi gelebilir.
